Waarde van Creatie, 28 juni 2010

Wat Nederland nodig heeft is een
RIJKSBOUWMEESTER voor DESIGN THINKING.
-marcel-

Op 28 juni was 31Volts aanwezig bij een bijeenkomst van Waarde van Creatie. De bijeenkomst vond plaats in Mediaplaza in de Jaarbeurs Utrecht. Een kleine 100 geïnteresseerden waren aanwezig om te luisteren naar de plannen van De Regiegroep Innovatieprogramma Creatieve Industrie en om mee te praten over het programma.

Ik zal niet ingaan op de presentatie en de actielijnen, die vind je op de site waardevancreatie.nl. Zodra de presentatie online staat zal ik er hier een link naar plaatsen.

Er zijn mij wel een aantal dingen opgevallen die ik graag wil delen.

Creative Thinking

Deze titel wordt de basis van het gehele programma. Creative Thinking is de ‘Nederlandse’ term van de algemeen gebruikte term ‘Design Thinking’. Ik vind dit een vrij ongelukkige keuze. Bij de start van 31Volts stonden we voor een vergelijkbaar dilemma. Gaan wij de algemeen gehanteerde term service design gebruiken? Of diensteninnovatie? Of service innovation? Voor ons was de keuze snel gemaakt. Hoewel we, nu 3 jaar verder, regelmatig moeten uitleggen wat service design is, zijn we er enorm tevreden mee. Ten eerste omdat we samen met andere service design bureaus een sterk en eenduidig beeld kunnen neerzetten en service design in de markt zetten. Daarbij komt dat een zoekopdracht op deze term een rijk resultaat geeft van wat service design inhoud.

Het is belangrijk om één sterke titel te hanteren. Design Thinking lijkt mij de beste keuze.

Creatieve Industrie

Uit de zaal kwam een vraag over de reikwijdte van het programma. Het antwoord, hoewel niet heel helder geformuleerd, kwam er op neer dat een grote groep creatieven niet door het programma aangesproken gaat worden. Een verstandige keuze en een extra motivatie om Creative (Thinking) te vervangen door Design in de titel van het programma.

Het is mijn indruk dat het programma zich met name richt op ontwerpen en ontwerpers. Ik heb het al eerder geschreven; er is een groot verschil tussen creativiteit voor industrie en creativiteit voor cultuur. Geen van beide is beter dan de ander, maar er is een groot onderscheid en dat moeten we, zeker in dit programma, scherp voor ogen houden.

Een korte toelichting:
In de categorie creativiteit voor cultuur vallen wat mij betreft alle vormen van kunst. Dans, schilderen en beeldhouwen, muziek en de podium kunsten. Een belangrijke eigenschap van deze categorie is dat de visie van maker voorop staat, de consument komt op een tweede plaats. Nu zijn er vormen van ontwerpen die hier ook onder vallen. Denk bijvoorbeeld aan de DROOG Design generatie waarbij de esthetische en kunstzinnige waarde én de persoonlijkheid van de ontwerper sterk geprofileerd is. Dit zijn de ontwerpers die zich gedragen als kunstenaar.

Daarnaast is er creativiteit voor industrie of beter, voor economie. Hieronder vallen beroepen als industrieel en grafisch ontwerpen, architectuur, web- en interaction design en natuurlijk service design.

Ik denk dat het goed is als het programma het onderscheid tussen creativiteit in cultuur en economie helder communiceert om zo geen valse verwachtingen te wekken.

Opdrachtgeverschap

Het programma bestaat uit een zestal lijnen. Na de presentaties en discussie is in drie groepen verder gepraat over de invulling en vorm van één van de lijnen. Ik heb mij aangesloten bij de groep die bezig is met het vormgeven van de proeftuinen. Deze proeftuinen zijn testomgevingen in de praktijk (ja, dat klinkt wat tegenstrijdig, ik weet het) die zich richten op één van de thema’s; mobiliteit, energie en zorg. Is het verstandig om in een proeftuin te werken aan een vraagstuk? Hoe ziet zo’n proeftuin er uit? En wat is er voor nodig?

Waar het -als het gaat om een proeftuin of pilot projecten- om gaat is een gepassioneerde opdrachtgever vinden. Iemand die inziet dat design thinking een belangrijke bijdrage kan leveren om zijn of haar huidige uitdagingen aan te pakken. En dit, weten wij uit de praktijk, is het aller BELANGRIJKST en tevens aller MOEILIJKST: Het vinden van deze persoon. Dit zijn de opdrachtgevers waar wij enthousiast van worden. Sterker nog, het zijn de opdrachtgevers waaraan wij onze boterham nu ook aan verdienen. En wat mij betreft zouden ze nog meer risico mogen nemen.

Anekdote: Vorige week sprak ik Marcel Koster van Informaat over acquisitie in service design. Hij vertelde dat hij opdrachtgevers soms wist te overtuigen met: “Je moet ons maar vertrouwen!” Precies dat wat ik recentelijk op een T-shirt heb laten zetten. Dit klinkt natuurlijk leuk, maar erg strategisch onderbouwd is het niet.

Hoe gaan we opdrachtgevers helpen? Welke taal gaan we met de potentiële opdrachtgevers uit de mobiliteit, energie en zorg spreken?

Rijksbouwmeester Design Thinking

Wat we nodig hebben is een RIJKSBOUWMEESTER voor DESIGN THINKING.

“Vanaf 1957 kwam de huidige positie van de Rijksbouwmeester tot stand: niet meer zelf ontwerpend maar primair adviseur voor de Rijksgebouwendienst en de Rijksoverheid in het algemeen, bij concrete bouwprojecten en bij maatschappelijk bredere discussies op het vakgebied.”
….
“Begin 2005 is het instituut Rijksbouwmeester verbreed met drie Rijksadviseurs op het terrein van landschap, cultureel erfgoed en infrastructuur.”

Bron: avro.nl

Bij 31Volts spreken we wel eens over de noodzaak van een dictator in Nederland om bepaalde doelen te bereiken als het gaat om service design of design thinking. (Inspiratie: Steve Jobs ;) Iemand die zegt waar het op staat. Iemand die niet de antwoorden heeft maar zich wel terdege bewust is van het feit dat we nieuwe manieren nodig hebben om de huidige dilemma’s aan te pakken. Dilemma’s rond mobiliteit, energie consumptie en zorg. Iemand die inziet dat ontwerpers naast producten ook heel erg goed oplossingen kunnen ontwerpen om waarde te creëren.

Een dictator zou mooi zijn maar een bouwmeester klinkt natuurlijk wat positiever. Ik denk wel dat we iemand kunnen gebruiken die zich stellig en daar waar nodig ongenuanceerd weet te uiten om de boodschap over te brengen.

Bij een algemeen begrip van de waarde van design, designers en design thinking is een programma niet meer nodig. De noodzaak om tot actie over te gaan in de wetenschap dat ontwerpen altijd waarde creëert en helpt om tot onverwachte successen zal leiden, is dan evident.

We hebben iemand nodig. Of het nu een ondernemer is, een minister of …. Het maakt niet zo veel uit. Als hij of zij maar onze design (thinking) dictator wil zijn. Al is het maar voor de duur van het programma.

Wie stapt er naar voren in de spotlight?

31Volts

31Volts

At 31Volts we love people, design and innovation. Occasionally we take the time to share our thoughts on this blog. Like what you see? Let's get in touch!

Leave a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

31Volts [Service Design]