De toekomst van design onderwijs – een terugblik op de Service Design Thinks

Op 30 maart organiseerde het Service Design Netwerk een nieuwe editie van de Thinks. Deze keer in Amsterdam waarbij het onderwerp “de toekomst van de design onderwijs” was.

Als gastsprekers hadden we twee ervaringsdeskundigen uit het veld uitgenodigd om hun ervaringen en visie te delen. Peter van Waart, onderzoeker en docent communicatie en multimedia design aan de Hogeschool Rotterdam en Rianne Valkenburg lector aan de Haagse Hogeschool uitgenodigd en trekker van de nieuwe Open Innovator opleiding.

Bestaat de ambacht van het ontwerpen?

In de presentaties van Peter en Rianne kwam duidelijk naar voren dat nieuwe opleidingen zich meer en meer richten op het ontwikkelen van een “ontwerpende-attitude” en steeds minder op diepgaande expertise. Het geloof is dat iedereen zich uiteindelijk zelf kan verdiepen in de vaardigheid die hij op dat moment nodig denkt te hebben. De, in mijn ogen volledig juiste, redenering is dat als het (ontwerp) onderwijs zich richt op specifieke vaardigheden ze altijd achter zullen lopen op de praktijk. Het is steeds moeilijker voor een opleiding om in te schatten wat de vaardigheden zijn die een beginnende student over 4 jaar nodig zal hebben. Daarom moet je studenten opleiding die in staat zijn om zelf te bepalen waar ze zich in moeten verdiepen.

Door een sterker focus op een attitude lijkt het er op dat een ontwerper geen kenmerkende vaardigheden heeft. Zowel Peter als Rianne beaamden dat in hun opleidingen er zeker vaardigheden worden ontwikkeld. Het werd het echter nog niet helder wat dan de ambacht van een ontwerper is. Oftewel waarvan weet je zeker dat een (goede) ontwerper dat kan? De eerste reacties waren uit de zaal waren visualiseren, concepting, presenteren, trends analyseren en patronen herkennen.

Is de ontwerper een iPhone?

Vroeger was alles eenvoudiger, je zag aan de vorm van het apparaat wat de functie was, een tv geeft beeld en een oven bakt brood. Tegenwoordig is het niet zo eenvoudig meer want je iPhone is een telefoon, navigatiesysteem en muziekspeler afhankelijk van wat jij op dat moment wil. Het is aan de ontwikkelaars om met een beperkt aantal functies (scherm, geluid, gps, gsm en beweging) een concrete toepassing te creëren.

Vroeger werd de ontwerper gevormd door het medium waarin die werkte. Je was een grafisch ontwerper dus je maakte printwerk, je was een industrieel ontwerper dus er rolden producten uit je handen en tegenwoordig ben je een interactie ontwerper en de webbrowser het domein.

Het lijkt er sterk op dat de ontwerpers die opgeleid worden een iPhone zijn. Als ontwerper bent je steeds meer een platform met een aantal mediumonafhankelijke “functies” (visualiseren, concepting, analyse, etc) waarbij de toepassing per situatie verschilt. De vraag is hoe verkoop je dit? Niet geheel toevallig was dit ook de uitdaging voor Apple bij de introductie van de iPhone. Waarschijnlijk had niemand begrepen wat het apparaat deed als ze het niet vanaf dag 1 een “phone” hadden genoemd.

De opleiding als inspirator

Een andere opmerking uit de zaal was dat de nieuwe ontwerp opleidingen enorm veel vragen van studenten. Studenten kunnen aan het begin van hun opleiding niet kiezen wat ze willen leren omdat ze geen beeld hebben van wat het keuzepallet is. Er ligt dus een cruciale en sterk onderschatte rol weggelegd voor opleidingen om te inspireren en horizon te verbreden. Dit sluit ook aan bij wat werd aangegeven door Peter en Rianne, studenten spiegelen zich veel meer aan hun peers en experts uit het veld aan docenten. Het zou geen slecht idee zijn om toekomstige ontwerpers in het eerste jaar 100 TED video’s kijken voor hun studiepunten. Of zelf skype-colleges regelen met experts uit het vel.

Conclusie

Het is moeilijk om te zeggen dat de avond afgesloten is. Wat duidelijk is geworden is dat het onderwerp enorm leeft onder ontwerpers. Het is spannend om te zien hoe nieuwe opleidingen zoals de Open Innovator in Den Haag er over een jaar of 3 uit zien. Welke type studenten trekt het aan en elke type studenten levert het op?

Wil je in de toekomst ook een Thinks bezoeken? Meld je aan op de linkedin groep zodat je automatisch bericht krijgt wanneer er een nieuwe edite aan komt.

Marc Fonteijn

Marc Fonteijn

Als medeoprichter van 31Volts houdt Marc zich bezig met het verleggen van grenzen binnen service innovatie. Marc helpt organisaties om waarde te creëren voor hun klanten door middel van design.

Leave a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

31Volts [Service Design]